در چنین روزی در سال 385 ه ق صاحب ابن عباد وزیر دانشمند شیعی مذهب دیلیمیان دار فانی را وداع گفت .
تلخیص و نقل از کتاب: گلشن ابرار، ج 1، ص 35 ، نویسنده: سعید بابایى:
ابوالقاسم اسماعیل بن عباد فرزند عباس ملقب به صاحب و مشهور به صاحب بن عباد به سال 326 ق . در اصفهان دیده به جهان گشود. پدر و اجداد صاحب از بزرگان و سرشناسان اصفهان بوده و مرتبه وزارت داشتند. اولین استاد صاحب پدرش عباد بود که علاوه بر ایفاى پدرى استادى مهربان و دلسوز براى وى به حساب مى آمد. صاحب پس از فراگیرى مقدمات به تحصیل فقه ، حدیث ، تفسیر، کلام و دیگر علوم رایج پرداخت .پس از چندى به رى که از مراکز علم و ادب آن زمان بود مهاجرت کرد و در آن شهر به حلقه درس ابن عمید وزیر دانشمند و شهیر آل بویه پیوست . ابن عمید توانایى ، صاحب در انشاى متون ادبى را مشاهده کرد و او را از نویسندگان مقام وزارت قرار داد. کاردانى و توانایى صاحب در انجام این امور، راه پیشرفت را بر او هموار ساخت تا آنجا که چون رکن الدوله ، فرزندش مؤ یدالدوله را به مقام دبیرى او و نویسندگى وى به زادگاهش اصفهان بازگشت . بسیارى از بزرگان به تشیع و برخى به دوازده امامى بودن او تصریح کرده اند. بررسى کتب و مدارک مربوط به احوال و شرح زندگى صاحب نشانگر آن است که وى از مجلسى نیکو بهره داشته و به پشتوانه اخلاق پسندیده خود بزرگان علم و ادب و عموم مردم را شیفته خود نموده بود.کرم و جوانمردى از بارزترین صفات اخلاقى صاحب مى باشد و حکایات بسیار در این باره از وى نقل شده است . او از تواضع و فروتنى نیز بهره فراوان داشت و به ویژه سادات و دانشمندان را گرامى مى داشت . صاحب ضمن برخوردارى از تواضع و فروتنى از جلالت قدر و بزرگى نیز بهره برده بود. هنگامى که صاحب به مقام وزارت رسید در صدد اصلاح امور بر آمد و در اولین گام ، بدعتهاى ناپسند و رسوم ظالمانه را برانداخت .او در اجراى عدالت و رفع ستم از مردم بسیار کوشا بود. وى همچنین آباد ساختن شهرها، مرمت و بازسازى ویرانیها و بناى آثار نیک را نیز مورد عنایت قرار مى داد؛ که مى توان از رونق یافتن شهرهاى قزوین ، قم و اصفهان یاد کرد. صاحب در دوران .وزارت خود اقتصاد کشور مردم را رونق بخشید و دارایى خزانه دولت را به مرتبه اى عالى رساند.او به ورزش نیز توجه بسیار داشت و ورزشکاران را مورد تشویق خود قرار مى داد. کارهاى دیوان را جز به اهل فضل و دانش نمى سپرد.
فراهم آوردن زمینه هاى گسترش علم در میان عموم مردم از سیاستهاى مهم صاحب در دوران وزارت بود. او در پى این مهم دانشمندانى را از بغداد به اصفهان و رى فرا خواند. صاحب به تالیفات اهل قلم عنایت توجه ویژه داشت هرگاه از تالیفات کتابى جدید آگاهى مى یافت با سعى و کوشش فراوان نسخه اى از آن فراهم مى کرد و براى مطالعه در کتابخانه خویش قرار مى داد. وی در نتیجه تلاش فراوان توانست کتابخانه اى عظیم و کم نظیر تشکیل دهد. کتابخانه صاحب ، بیشتر آثار و تالیفات علمى آن دوران را در برداشت و دانشوران و نویسندگان متعدد را آن گنجینه ارزشمند استفاده مى بردند .صاحب در دانشهاى چون علوم قرآن و تفسیر حدیث ، کلام ، لغت ، نحو، عروض ، نقد ادبى ، تاریخ و طب تسلط تبحر داشت .آثار متعددى در زمینه علوم فوق از صاحب باقى مانده که بدین شرح است کتاب الادبانه (در علم کلام ) ، الاقناع (در کلام عروض ) ، الامثال السائره (در علوم ادبى ) ، التذکرة (در کلام و اصول دین ) ، دیوان اشعار ، رسائل صاحب (مباحث اخلاقى ، اعتقادى و اجتماعى ) ، رساله اى در فضایل حضرت عبدالعظیم حسنى علیه السلام ، رساله اى در علم طب ، عنوان المعارف ، الفراق بین الضاد و الظاء ، المحیط (در علم لغت ) و المنظومة الفریدة .وی از خود شاگردان بسیاری نیز به جای نهاد که از میان آنها می توان به شیخ عبدالقاهر جرجانى ، ابوبکر بن مقرى ، قاضى ابوطیب طبرى ، ابوالفضل محمد بن ابراهیم نسوى شافعى و ابوبکر على ذکوانى اشاره کرد . آن عالم فرزانه سرانجام در شب جمعه 24 صفر سال 385 ق دیده از جها فروبست و به دیار پروردگار خویش شتافت .
