پاسخ به مهم‌ترین سؤالات در خصوص سرمایه گذاری غیر مستقیم سهام عدالت

- سوالات عمومی با محوریت سهام عدالت:

1. چگونه متوجه شویم که سهام عدالت داریم یا خیر؟

با مراجعه به سامانه الکترونیکی سهام عدالت به نشانی samanese.ir و وارد کردن کد ملی می‏توان اطلاعات لازم را دریافت نمود. در صورتی که فردی فاقد سهام عدالت باشد با این پیام مواجه خواهد شد: "این شماره ملی در سامانه ثبت نشده است".

2. کارت اعتباری سهام عدالت چیست؟

این امکان برای دارندگان سهام عدالت مهیا شده که 50 درصد از ارزش روز سهام عدالت خود را با نرخ 18 درصد و دوره بازپرداخت 3 ساله به صورت وام دریافت کنند. این تسهیلات در قالب قرارداد مرابحه و به صورت کارت اعتباری است. مطابق اعلام صورت گرفته، در صورتی که دریافت کننده وام مزبور طی 30 روز همه مبلغ را به بانک برگرداند، مشمول سود نخواهد بود. همچنین در صورتی که وام را دریافت نموده اما به هر علتی هزینه نکند (مبلغ اعتبار در کارت باقی بماند) سودی دریافت نمی‌شود.

3. آیا کارت اعتباری دارای محدودیت است یا همه جا می‌توان از آن استفاده کرد؟

به طور معمول نمی‌توان با کارت اعتباری وجه نقد دریافت کرد یا از طریق عملیات کارت به کارت مبلغ آن را به حساب دیگری واریز کرد اما می‌توان از طریق همه پذیرندگان کارت‌های شتاب در سراسر کشور (همه فروشگاه‌هایی که دارای پوز بانکی هستند) مبلغ مربوط را هزینه کرد یا از طریق درگاه‌های اینترنتی (خرید اینترنتی) اقدام نمود.

4. تفاوت روش غیر مستقیم و مستقیم آزادسازی سهام عدالت چیست؟

روش غیرمستقیم: در صورت انتخاب آزاد سازی به روش غیر مستقیم، مالکیت و مدیریت سهام عدالت فرد، با لحاظ مراتب ذیل از طریق شرکتهای سرمایه گذاری استانی ساماندهی خواهد شد و فردی که این روش را انتخاب کرده، نمی‌تواند سهم‌های موجود در بسته سهام عدالت را به طور مستقیم و موردی به فروش برساند. در این روش سود یا زیان احتمالی به سهامدار بر اساس عملکرد شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی خواهد بود.

روش مستقیم: در صورت انتخاب آزاد سازی به روش مستقیم، مالکیت و مدیریت سهام عدالت به صورت مستقیم و بدون واسطه با لحاظ مراتب ذیل به فردی که این شیوه را برگزیده منتقل می‌شود:

الف) به میزان سهام تخصیص یافته به هر فرد در شرکتهای سهام عدالت و به تناسب ارزش مقطع واگذاری، تعدادی از سهام ۳۶ شرکت بورسی به فرد تخصیص خواهد یافت. بعلاوه این افراد به ازای سهام شرکت‌هایی که هنوز در بورس عرضه نشده‌اند، سهام شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی خواهند داشت.

ب) در این حالت مسؤولیت مدیریت سهام اختصاص یافته (از قبیل نگهداری یا فروش) به عهده سهامدار است. در عین حال، در راستای حفظ ارزش سهام تخصیص یافته، قابلیت نقل و انتقال سهام مزبور به غیر و فروش آن بر اساس محدودیت های زمانی و مقداری تعیین شده توسط شورای عالی بورس صورت خواهد گرفت.

پ) مطابق قانون تجارت این سهامدار از مزایای سهام تخصیص یافته از جمله سود توزیعی بهره‌مند خواهد شد.

5. آیا هنوز هم امکان تعیین روش غیرمستقیم و مستقیم وجود دارد؟

این مهلت تا ساعت 24 روز پنجشنبه مورخ 29/03/1399 بوده است و در حال حاضر برنامه‌ای برای تمدید آن وجود ندارد.

6. آیا در روش غير مستقیم هم امکان فروش سهام وجود دارد یا فقط کسانی که روش مستقیم را انتخاب کرده‌اند می‌توانند سهام خود را بفروشند؟

در هر دو روش امکان فروش سهام وجود دارد. درخصوص کسانی که روش غیرمستقیم را انتخاب کرده‌ و سهامدار شرکت سرمایه‌گذاری استانی شده‌اند و همین طور کسانی که روش مستقیم را برگزیده‌اند و بخشی از سهام آنها غیربورسی است، مقرر شده شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی در بورس پذیرش شوند و سهام آنها مورد معامله قرار گیرد. در حال حاضر ۵ شرکت استانی وارد بورس شدند. از این رو، افرادی که روش غیرمستقیم را انتخاب می‌کنند، خواهند توانست سهام شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی را نگه‌داشته یا در صورت تمایل به فروش برسانند.

7. تكليف سهام افراد متوفی چه می شود؟

بنا بر تصویب شورای عالی اجرای سیاست های کلی اصل ( ۴۴ ) قانون اساسی، مقرر شده سهام افراد متوفی بین ورثه آنها تقسیم شود. این اقدام از سال 1397 آغاز شده بود که در حال حاضر موقتاً متوقف شده است تا فرایند اجرایی آزادسازی سهام عدالت با کیفیت مناسب‌تری پیش رود. با این حال، به زودی وراث قادر خواهند بود با مراجعه به سایت شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه به صورت آنلاین، گواهی حصر وراثت را در سامانه بارگزاری کنند تا بعد از استعلام مدارک، سهام عدالت بین وراث تقسیم شود.

8. آیا سود سهام عدالت به کسانی که یارانه می‌گیرند یا بسته معیشتی دریافت می‌کنند هم تعلق می‌گیرد؟

سود سهام عدالت ارتباطی به یارانه یا بسته معیشتی نداشته و به همه دارندگان سهام عدالت تعلق می‌گیرد.

9. آیا سود سهام عدالت مشمول مالیات می‌شود؟

مالیات مربوط به سود سهام عدالت توسط شرکت‏های سهام عدالت محاسبه و کسر می‌شود. از این رو، مبلغی که به اشخاص پرداخت می‌شود، مالیات جدیدی ندارد.

10. آیا نقل و انتقال سهام عدالت به صورت وکالتی قانونی است؟

برابر اطلاعیه‌های مکرر، نقل و انتقال سهام عدالت به طور کلی حتی به صورت وکالتی نزد دفاتر اسناد رسمی غیر قانونی است. این موضوع به اطلاع دفاتر اسناد رسمی رسیده است. سهام عدالت صرفا در سامانه‌های معاملاتی بورس قابل خرید و فروش است.

11. در برگه های سهام برخی از افراد مبلغ یک میلیون تومان درج شده در حالیکه در سامانه مبلغ ۵۳۲ هزار تومان سهام اختصاص داده شده. چرا؟

در طرح سهام عدالت مقرر شده بود این سهام به میزان یک میلیون تومان به هر فرد و تا سقف 5 میلیون تومان برای خانواده‌های 5 نفره یا بیشتر تخصیص یابد و مبلغ پرداخت شده از سوی دولت، طی 10 سال از سود شرکت‌های سبد سهام عدالت کسر شود. با توجه به اینکه سود عایدی در طول ده سال جوابگوی میزان بدهی مزبور نبوده است، در صورتحساب مشمولان در سامانه اینترنتی سهام عدالت عمدتا ارزشی معادل ۳۲۰،۰۰۰،۵ ریال درج شده است. تعدادی از مشمولان که با تایید نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام خمینی (ره) یا سازمان بهزیستی کشور از ۵۰ درصد تخفیف در بهای واگذاری بهرمند شده‌اند، ارزش سهام آنها حداکثر معادل یک میلیون تومان است.

12. آیا امکان افزایش سهام به یک میلیون تومان وجود دارد؟

در حال حاضر این امکان وجود ندارد.

13. آیا برنامه‌ای برای کسانی که دارای سهام عدالت نیستند، وجود دارد؟

سهام عدالت در مقاطع گذشته و بر اساس قوانین و مقررات مصوب، طی ۱۹ مرحله بین گروه‌های مشخص از جمله افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره)، سازمان بهزیستی، روستاییان و عشایر، کارگران فصلی و ساختمانی، کارکنان و بازنشستگان لشگری و کشوری و . . . توزیع شده است و در حال حاضر امکان تخصیص سهام عدالت به افراد دیگر وجود ندارد.

- سوالات اختصاصی ویژه روش غیر مستقیم سهام عدالت:

1- تکلیف سود سالانه سهام در هر یک از روش ها چه می شود؟

افرادی که روش مستقیم را انتخاب نموده اند سود عایدی از سهام ۳۶ شرکت بورسی را مانند سایر فعالان بورس دریافت خواهند کرد. بابت 13 شرکت غیربورسی نیز سود سهام شرکت سرمایه‌گذاری استانی به آنها تعلق خواهد گرفت.

کسانی که روش غیرمستقیم را برگزیده‌اند، سود سهام شرکت سرمایه‌گذاری استانی را دریافت خواهند کرد.

2- آیا برای شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی بازارگردانی در نظر گرفته می‌شود که ارزش سهام آنها کمتر از خالص دارایی‌هایشان نشود؟

بله مقرر شده است صندوق توسعه بازار اقدام به بازارگردانی نماد شرکتهای سرمایه‌گذاری استانی تا میزان پنج در هزار سرمایه ثبت شده هر شرکت (در زمان پذیرش) نماید.

3- حق و حقوق افرادی که شیوه غیر مستقیم سهام عدالت را انتخاب کردند چیست؟

همانطور که عنوان شد این افراد در واقع سهامدار شرکت های سرمایه­گذاری استان خود هستند، "حضور در مجامع عمومی عادی سالیانه و فوق العاده شرکت سرمایه گذاری استانی و تصمیم گیری در خصوص عملکرد مدیران"، "درخواست عضویت در هیات مدیره شرکت های سرمایه گذاری استانی"، "بهره مندی از مزایای سهامداری از جمله سود عملکرد سالیانه و افزایش سرمایه شرکت ها" و "امکان فروش این شرکت ها" از جمله حقوق سهامداران است.

4- تاکنون چند شرکت از سرمایه گذاری های استانی در بورس پذیرش شدند و قابلیت معامله دارند؟

تاکنون همه شرکت­های سرمایه گذاری استانی در بورس پذیرش شدند و از این بین شرکت­های سرمایه­گذاری استان­های لرستان، کردستان، آذربایجان غربی، سیستان و بلوچستان، گیلان، کرمانشاه، کرمان، همدان، اصفهان، زنجان، خوزستان، ایلام، قم، خراسان جنوبی، مازندران، گلستان، خراسان شمالی، بوشهر، یزد، اردبیل، مرکزی و کهکیلویه و بویر احمد قابلیت معامله دارند و بقیه استان ها نیز به زودی در بورس ها قابلیت معامله پیدا خواهند کرد.