به گزارش روابط عمومی اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان آذربایجان شرقی، وزارت امور اقتصادی و دارایی از ثبت نام طرح تسهیلات ویژه حمایت از بنگاه های کوچک و متوسط آسیب دیده از جنگ خبر داد ثبت نام در این تسهیلات از سامانه کات انجام می گیرد متن زیر حاصل گفتگوی جناب آقای دکتر زهی نماینده وزیر و مدیر کل امور اقتصادی و دارایی استان می باشد.
- مهمترین اهداف کلان و راهبردی از تدوین و ابلاغ دستورالعمل اجرایی حمایت از حفظ اشتغال بنگاههای اقتصادی در شرایط اضطرار چه بوده است؟
دستورالعمل اجرایی حمایت از حفظ اشتغال بنگاههای اقتصادی در شرایط اضطرار براساس مصوبات جلسه شورای عالی امنیت ملی و مصوبه کارگروه اقتصادی دولت ابلاغ شده است. عمده هدف از ابلاغ و اجرای این دستورالعمل افزایش تابآوری بنگاههای اقتصادی آسیبدیده از شرایط اضطرار ناشی از جنگ به منظور حفظ رابطه کارگر و کارفرما به عنوان سرمایه اجتماعی، استمرار تولید، صیانت از اشتغال موجود و جلوگیری از تعدیل نیرو و بسترسازی بازگشت سریعتر بنگاهها به چرخه عادی کسب و کار بوده است.
- عمده مکانیزم و روش اجرایی این دستورالعمل به چه صورت بوده است؟ آیا حمایت به صورت تسهیلات بانکی با نرخ ترجیحی است یا یارانه دستمزد یا ترکیبی از ابزارها مدنظر بوده است؟
عمده روش مدنظر در دستورالعمل جاری، اعطای تسهیلات سرمایه در گردش کوتاهمدت با اولویت پرداخت حقوق و مزایای کارکنان بوده است که با نرخ 23% شروع و پس از تحقق اشتغال پایدار این نرخ تعدیل میگردد.
- بنگاههای مشمول کدام بنگاهها بودند؟ به عبارتی چه معیارها و شاخصهایی تعیین میکند که یک بنگاه اقتصادی مشمول این دستورالعمل بود؟ آیا صرفاً بنگاههایی که دچار کاهش تولید یا تهدید تعطیلی شدهاند مشمول حمایت بودند و یا بنگاههایی که پتانسیل اشتغالزایی بالایی داشتند و صرفاً به دلیل اضطرار موقت، دچار مشکل شدند، از این حمایت برخوردار شدهاند؟
باید اشاره شود دستورالعمل مذکور به منظور حمایت از بنگاههای کوچک و متوسط و استمرار تولید و اشتغال بوده است. در این راستا بنگاههای مشمول دارای حداقل 2 و حداکثر 50 نفر نیروی کار بیمه شده (مطابق شاخصهای آسیب ماده 3) را شامل شده و بر اساس آن کسب و کارهای یک نفره و فردی بیمه خویشفرما و بنگاههای بزرگ بالای 50 نفر فهرست بیمه شده مشمول این دستورالعمل نبودند.
- آیا سامانه خاصی برای ثبتنام متقاضیان به منظور برخورداری از این حمایت وجود داشته و متقاضیان باید از این سامانه اقدام مینمودند؟
ثبتنام تسهیلات ویژه حمایت از بنگاههای آسیبدیده جنگ، از طریق سامانه کارآفرینی، اشتغال و تولید (کات) به نشانی (kat.mefa.ir) در دسترس بود و متقاضیان میتوانستند نسبت به ثبتنام و برخورداری از حمایتهای اعلامی دستورالعمل مذکور اقدام نمایند.
- کدام رستههای اقتصادی (صنعت، کشاورزی، خدمات، گردشگری، فناوری اطلاعات و ...) در اولویت دریافت حمایت قرار داشتند و آیا فهرست رستهها به صورت ملی تعیین شدند و یا استانی؟
رستههای اقتصادی مشمول حمایت (بر اساس دستهبندی رستههای درگاه ملی مجوزها) و بر اساس شدت تاثیر آسیبدیدگی، به سه گروه اصلی طبقهبندی شدند:
الف) رستههای با شدت تاثیر آسیبدیدگی زیاد (ساخت بنا؛ حمل و نقل آبی؛ حمل و نقل هوایی؛ فعالیتهای پست و پیک؛ فعالیتهای تولید فیلم سینمایی، ویدیویی و برنامه های تلویزیونی، ضبط صدا و انتشار موسیقی؛ برنامهنویسی، مشاوره و فعالیتهای مربوط به رایانه؛ فعالیتهای دفترهای مرکزی، فعالیتهای مشاورهای مربوط به مدیریت؛ خدمات آژانسهای مسافرتی، گردانندگان تور، رزرو کردن و فعالیتهای مربوط؛ آموزش؛ فعالیتهای مددکاری اجتماعی بدون تامین محل اقامت)
ب) رستههای با شدت تاثیر آسیبدیدگی متوسط (تولید محصولات کشاورزی و دامی، شکار و فعالیتهای خدماتی وابسته؛ تولید انواع آشامیدنی؛ تولید منسوجات؛ تولید پوشاک؛ چاپ و تکثیر رسانههای ضبط شده؛ ساخت محصولات رایانهای، الکترونیکی و نوری؛ تولید تجهیزات برقی؛ تولید ماشینآلات و تجهیزات طبقهبندی نشده در جای دیگر؛ تولید وسایل نقلیه موتوری، تریلر و نیمتریلر؛ تولید سایر تجهیزات حمل و نقل؛ تولید مبلمان و ...)
ج) رستههای با شدت تاثیر آسیبدیدگی کم (جنگلداری و بریدن درختان؛ ماهیگیری و آبزیپروری؛ استخراج زغالسنگ و زغال قهوهای؛ استخراج نفت خام و گاز طبیعی؛ استخراج کانههای فلزی؛ استخراج سایر معادن؛ فعالیتهای خدمات پشتیبانی استخراج معدن؛ تولید فرآوردههای غذایی؛ تولید فرآوردههای توتون و تنباکو؛ تولید چرم و فرآوردههای وابسته؛ تولید کاغذ و فرآوردههای کاغذی؛ تولید کک و فرآوردههای حاصل از پالایش نفت؛ تولید مواد شیمیایی و فرآوردههای شیمیایی؛ تولید داروها و فرآوردههای دارویی شیمیایی و گیاهی؛ تولید فرآوردههای لاستیکی و پلاستیکی و ...)
- منطق تقسیمبندی استانها برای برخورداری از حمایتهای مذکور در دستورالعمل چه بوده؟ آیا استانهای با نرخ بیکاری بالاتر، سهم بیشتری از منابع داشتند و یا معیار شدت آسیب و اضطرار ملاک عمل و تصمیمگیری بوده است؟
مناطق و استانها براساس میزان و شدت آسیب به سه گروه طبقهبندی شدند:
الف) استانهای دارای بیشترین آسیب استانهای تهران، قم، البرز، بوشهر، هرمزگان، کرمانشاه بودهاند.
ب) استانهای دارای آسیب متوسط، استانهای اصفهان، فارس، آذربایجانشرقی، آذربایجانغربی، ایلام، زنجان، کرمان، کردستان، یزد، همدان، خوزستان، قزوین، لرستان، مرکزی، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری بوده و
ج) استانهای دارای کمترین آسیب نیز شامل استانهای خراسان رضوی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، گلستان، گیلان، مازندران، سیستان و بلوچستان، اردبیل، سمنان بودند.
- سازوکار تخصیص منابع در استانها به چه صورت بوده و آیا سقفی برای هر استان تعیین شده بود؟ و آیا استانها اختیار توزیع بین رستهای داشتند؟
سازوکار تخصیص منابع براساس میزان آسیبپذیری در استانها و رستههای تعیین شده برای شدت تاثیر آسیبدیدگی بوده است. در خصوص فرآیند تخصیص منابع میتوان بیان داشت:
- متقاضیان در گروه رستههای "شدت تاثیر آسیبپذیری زیاد" در تمامی استانهای کشور، مشمول دریافت تسهیلات حمایتی میباشند.
- متقاضیان در گروه رستههای "شدت تاثیر آسیبپذیری متوسط" در استانهای "دارای بیشترین آسیب" و "تهران" مشمول دریافت تسهیلات میباشند.
- متقاضیان در گروه رستههای "شدت تاثیر آسیبپذیری کم" در استان "تهران" مشمول دریافت تسهیلات میباشند.
- متقاضیان در گروه رستههای "شدت تاثیر آسیبپذیری متوسط" در استانهای "دارای آسیب متوسط استان" و متقاضیان در گروه رستههای "شدت تاثیر آسیبپذیری کم" در استانهای "دارای بیشترین آسیب" در صورت ارائه درخواست بررسی مجدد توسط متقاضیان در دبیرخانههای استانی بررسی شده و در صورت تایید مشمول دریافت تسهیلات میباشند.
- سایر متقاضیان در حال حاضر مشمول دریافت تسهیلات نمیباشند و در صورتی که دبیرخانه ملی تصمیمگیری نماید، پس از اطلاعرسانی امکان ارائه درخواست بررسی مجدد برای ایشان میسر میگردد.
- سقف تسهیلات به ازای هر بنگاه چقدر بود؟ آیا تعیین سقف تسهیلات براساس تعداد شاغلان و نوع رسته بوده است؟ همچنین در ادامه لطفاً به این نکته هم اشاره شود که نرخ سود تسهیلات چند درصد بوده است؟ آیا تفاوتی بین نرخ تسهیلات برای بنگاههای با میزان اشتغال متفاوت نیز در نظر گرفته شده است؟ در صورت تخلف، چه ضمانت اجرایی برای بازگرداندن منابع پیشبینی شده بود؟
حمایت صرفاً در قالب اعطای تسهیلات سرمایه در گردش کوتاهمدت ویژه حفظ اشتغال از طریق کمک به پرداخت حقوق و بیمه کارکنان فعلی بوده است. در این راستا تسهیلات اعطایی به ازای هر فرد شاغل فعلی (مطابق فهرست بیمه بهمن ماه 1404) در هر بنگاه برای هر ماه برابر 220 میلیون ریال (تقریباً معادل حداقل حقوق پایه ماهانه طبق قانون کار یک نفر) بود که به میزان دو ماه (حقوق فروردین و اردیبهشت) معادل 440 میلیون ریال به ازای هر فرد شاغل فعلی پرداخت شد.
نرخ تسهیلات نیز با توجه به اجرای تعهدات بنگاه در خصوص حفظ اشتغال و نیروی کار، متغیر و بدین صورت است که:
- نرخ تسهیلات در صورت حفظ 100 درصد یا افزایش اشتغال در پایان خردادماه 1405، 18 درصد (5 درصد یارانه دولتی) است.
- نرخ تسهیلات در صورت حفظ 80 تا 100 درصد اشتغال در پایان خردادماه 1405، 23 درصد است.
- نرخ تسهیلات در صورت حفظ کمتر از 80 درصد اشتغال در پایان خردادماه 1405 یا انحراف در هزینهکرد تسهیلات اعطایی و یا هرگونه تخلف بنگاه با تایید وزارت امور اقتصادی و دارایی، 35 درصد و برای دریافت، اصل و سود و جریمه به صورت یکجا، لحاظ خواهد شد.
- شرایط و ضوابط دریافت تسهیلات همواره از مهمترین سوالات مطرح توسط متقاضیان دریافت تسهیلات است. بنگاهها برای دریافت حمایت نیاز به ارائه چه مدارک و یا طی فرآیندهایی داشتند؟ آیا پرداختها به صورت یکجا انجام شد و یا به صورت مقطعی و براساس عملکرد بنگاه بوده است؟
- در خصوص شرایط و ضوابط دریافت تسهیلات باید اشاره گردد موسسات عامل پس از ارجاع نام بنگاه مشمول متقاضی تایید شده صرفا توسط سامانه، نسبت به تشکیل پرونده، اخذ مدارک بانکی، تنظیم قرارداد (ترجیحا به صورت غیرحضوری و الکترونیک) و پرداخت اقدام نمودند.
- بررسی تقاضای معرفیشدگان دریافت تسهیلات، وفق مقررات بانک مرکزی بوده و مدت زمان مراجعه متقاضی و تشکیل پرونده و انعقاد قرارداد حداکثر 4 روز کاری بوده است و پرداخت تسهیلات به متقاضیان حداکثر ظرف 24 ساعت پس از انعقاد قرارداد، به حساب بنگاه و طی یک مرحله واریزی بود.
- همچنین بانک ها و موسسات عامل در صورت رد پرونده متقاضی با دلایل مختلف (انصراف، عدم تکمیل و ارائه مستندات طی 4 روز کاری، عدم مراجعه و ...) بلافاصله نسبت به ثبت وضعیت آن در سامانه کات اقدام نموده و جهت بررسی به دبیرخانه استانی ارجاع نمودند.
- به عنوان سوال آخر آماری از میزان متقاضیان ثبت نام شده دارید؟
تعداد بنگاههای ثبتنامی در سامانه کات به منظور برخورداری از حمایتهای دستورالعمل اجرایی حمایت از حفظ اشتغال بنگاههای اقتصادی در شرایط اضطرار، در این لحظه 515 بنگاه بوده است که این آمار قابل تغییر می باشد.