در ابتدای جلسه مدیرکل دفتر سیاستگذاری، مدلسازی و تحلیل های اقتصادی به بیان خلاصه ای از اقدامات انجام شده در وزارت متبوع و گمرک در زمینه تسهیل واردات و صادرات در گمرکات که به دلیل شرایط جنگی، انجام شده بود پرداخت. خانم دکتر کاویانی با اشاره به تشکیل کمیته تسهیل تجارت و مقرراتی که توسط گمرک وضع گردید گفت: مقرراتی از قبیل حمل یکسره که باعث کاهش حجم کار گمرک، و کاهش توقف کالا در گمرک خواهد شد قبلا برای نظرخواهی به استان ها ارسال شده است. وی افزود در پدافند غیرعامل فعال کردن سایر مرزها در واردات و صادرات کالا در شرایط جنگی امری مهم است.
در ادامه خانم اصلانی کارشناس مسئول تأمین مالی و مطالعات اقتصادی از اداره کل امور اقتصادی و دارایی آذربایجان شرقی به بیان ضرورت تهیه این گزارش پرداخت. وی به تمرکز بر بندر شهیدرجایی بندرعباس به عنوان گلوگاه تجارت کشور اشاره کرد و گفت: شرایط بحرانی، امنیت ملی را به خطر می اندازد و باعث اختلال جدی در تامین کالاهای اساسی خواهد شد.
وی در ادامه به طراحی سناریوهای جایگزین و ایجاد شبکه ای از گمرکات پشتیبان و مسیرهای متنوع، لزوم توزیع کالاهای استراتژیک در بنادر خشک متعدد و امن در عمق کشور یعنی ایجاد شبکهای از بنادر خشک متصل به گمرکات مرزی کشور در شرایط عدم دسترسی به دریا، اشاره کرد. اصلانی گفت: از جمله کارکردهای بندر خشک در شرایط محاصره دریایی، ایجاد مسیر جایگزین واردات کالاهای اساسی از طریق زمینی و ریلی و انتقال نقطه ترخیص کالا از مرز به عمق سرزمین می باشد.
وی گمرکات دارای اولویت جایگزینی در شرایط محاصره دریایی را برشمرد و به بیان ویژگی ها و نقاط قوت و ضعف گمرکات مختلف کشور پرداخت و در ادامه مناطق پیشنهادی برای تبدیل شدن به بندرخشک مورد بررسی قرار گرفت. از دیگر موضوعات اشاره شده در این گزارش، اقدامات کوتاه مدت، شامل افزایش شیفت کاری و ظرفیت عملیاتی گمرکات، بهینه سازی دیجیتال و تسهیل تشریفات گمرکی، تفاهم نامه فوری با همسایگان و اقدامات میان مدت، شامل ایجاد و توسعه بنادر خشک، باز طراحی زنجیره تامین و مسیرهای تجاری، بهبود مقررات، تدوین نقشه ملی تعادل گمرکی و بنادرخشک، توسعه زیرساختهایریلی، دیپلماسی اقتصادی فعال و قراردادهای بلند مدت ترانزیتی بوده است.
وی با ارائه پیشنهادات سیاستی در این زمینه به پتانسیل های استان آذربایجان شرقی، در زمینه تامین امنیت غذایی و اقتصادی در شرایط بحران اشاره کرد و گفت: مرزهای جلفا، سهلان،تبریز، نوردوز از پتانسیل های استان در تجارت خارجی به شمار می روند.
در همین راستا پنجمین جلسه وبیناری ارائه گزارشات ادارات کل استانی با موضوع آزمون فشار منطقه ای اقتصاد آذربایجان شرقی در سناریوی جنگ، ارزیابی تاب آوری بازارهای مالی و تجارت خارجی؛ نیز در ۶ مرداد ماه در ادامه ارائه هفته قبل این استان برگزار شد.
سرکارخانم عبدالهی کارشناس تأمین مالی و مطالعات اقتصادی اداره کل امور اقتصادی و دارایی آذربایجان شرقی در این جلسه ، عوامل موثر برتاب آوری اقتصادی شامل تنوع اقتصادی، فضای اقتصادی کلان با ثبات، انعطاف پذیری بازار کار و محصول، سرمایه اجتماعی و نهادهای قوی را مورد بررسی قرار داد و سپس به تشریح آزمون فشار منطقه ای پرداخت.
وی گفت: آزمون فشار منطقهای ابزاری برای ارزیابی میزان تاب آوری سیستم های اقتصادی در برابر شوک های شدید اما محتمل است. در این آزمون شوک ها بصورت کمی شبیه سازی می شود و توانایی سیستم برای جذب شوک، بازیابی و تطبیق با شرایط جدید بررسی می شود. در این آزمون چهار بخش مهم اقتصاد شامل شبکه بانکی، گمرک و تجارت خارجی، بیمه و مالیات استان مورد بررسی قرار گرفت.
در پایان پیشنهادات سیاستی در هر چهار حوزه بیمه، بانکی، مالیات و تجارت خارجی ارائه گردید. که در شاخص بیمه؛ میتوان به تهیه آئین نامه تفویض اختیار خودکار، طراحی داشبورد مدیریتی بر اساس شاخص های شدت ریسک، در شاخص بانکی؛ ارتقای زیرساخت های سایبری و سرورهای پشتیبان محلی، مدیریت نقدینگی از طریق داشبورد هوشمند، در شاخص مالیات؛ تغییر بودجه ریزی عملیاتی از ثابت ماهانه به تطبیقی فصلی، توسعه سامانه وصول آنلاین- آفلاین و در شاخص تجارت خارجی؛ انتقال بخشی از بار جاده به ریل و تغییر ترکیب صادرات از وزن محور به ارزش محور اشاره کرد.
